Nöro-Duygusal İlişkisel Model® (NARM®)
Erken dönem ilişkisel deneyimlerin ve gelişimsel travmaların kendilik algısı, duygusal düzenleme ve ilişkiler üzerindeki etkilerini ele alan bir yaklaşım.
NARM (NeuroAffective Relational Model), erken dönem ilişkisel deneyimlerin ve gelişimsel travmaların kişinin kendilik algısı, duygusal düzenleme kapasitesi ve başkalarıyla kurduğu ilişkiler üzerindeki etkilerini ele alan bir psikoterapi yaklaşımıdır.
NARM yaklaşımına göre çocukluk döneminde içinde bulunduğumuz ilişkisel koşullar, kendimizle ve diğer insanlarla nasıl ilişki kurduğumuzu etkiler. Özellikle temel duygusal ihtiyaçların yeterince karşılanmadığı durumlarda kişi, ilişkilerini sürdürebilmek ve içinde bulunduğu koşullara uyum sağlayabilmek için çeşitli baş etme biçimleri geliştirebilir.
Bu baş etme biçimleri, geliştiği dönemde kişinin kendisini korumasına ve ilişkilerini sürdürebilmesine yardımcı olmuş olabilir. Ancak yetişkinlikte aynı biçimde devam ettiklerinde, kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmesini, duygularını ifade etmesini ve başkalarıyla yakın ilişkiler kurmasını zorlaştırabilir.
Örneğin kişi, başkalarına ihtiyaç duymamayı, duygularını bastırmayı, her şeyi kontrol etmeyi ya da kendi ihtiyaçlarından vazgeçerek başkalarına uyum sağlamayı öğrenmiş olabilir. NARM yaklaşımında bu davranışlar yalnızca değiştirilmesi gereken sorunlar olarak değil, kişinin geçmişteki koşullara uyum sağlamak için geliştirdiği stratejiler olarak ele alınır.
NARM, geçmiş yaşantıların bugünkü etkilerini anlamaya odaklanırken kişinin geçmişini ayrıntılı biçimde yeniden anlatmasını zorunlu kılmaz. Bunun yerine, geçmişte gelişen bu uyumlanma biçimlerinin kişinin bugünkü duygusal deneyimlerinde, bedensel tepkilerinde ve ilişkilerinde nasıl sürdüğüne dikkat eder.
Terapi sürecinde kişinin kendisiyle ve başkalarıyla kurduğu ilişkiyi fark etmesi, duygularıyla ve ihtiyaçlarıyla temas edebilmesi ve geçmişte geliştirdiği baş etme biçimlerinin dışında yeni seçenekler oluşturabilmesi üzerinde çalışılır.
NARM terapisinde neler hedeflenir?
- Erken dönem ilişkisel deneyimlerin kişinin bugünkü duygusal yaşantıları ve ilişkileri üzerindeki etkilerini anlamak
- Geçmişte gelişen ve bugün de devam eden uyumlanma ve baş etme biçimlerini fark etmek
- Kişinin kendi duygularını, ihtiyaçlarını ve bedensel tepkilerini tanıyabilmesini desteklemek
- Duygusal düzenleme kapasitesini ve kişinin kendi deneyimleriyle temas kurabilme becerisini geliştirmek
- Kişinin kendisiyle ve başkalarıyla daha esnek, güvenli ve özerk ilişkiler kurabilmesini desteklemek